روح و تجرد رجوع شود به ورقه هاى يادداشت توحيد و خداشناسى راجع به نيروى ابتكار و اختراع كه ساختمان ماشينى قادر به ابتكار و انتخاب نيست . ايضاً رجوع شود به كتاب احياى فكر دينى در اسلام ، مقاله « آزادى و جاودانى من بشرى » . يكى از مسائلى كه در اين باب بايد مطالعه شود و به عنوان دليلى بر تجرد روح مطالعه شود ، مسأله تلقين و آثار عجيبى است كه ايجاد مىكند . به كتب روانشناسى و مخصوصاً كتابهاى مربوط به هيپنوتيزم و همچنين به كتاب تداوى روحى كاظمزاده ايرانشهر مراجعه شود . به طور كلى مسأله تداوى روحى بايد مورد مطالعه قرار گيرد . اين مسأله از قديم مورد تأييد بوده و هست . يكى ديگر مسائل مربوط به احضار ارواح است هرچند احضار واقعى روح نباشد و تأثير شخص احضار كننده باشد ، باز هم جنبه روحى دارد . يكى ديگر موضوع بيماريهاى روانى غير عصبى است كه امثال فرويد به آن معتقدند و البته اين مطلب با تداوى روحى مرتبط است . يكى ديگر به طور كلى موضوع كارهاى خارقالعاده مرتاضان و كرامت اولياءا لله كه به تواتر رسيده و حتى در زمان خود ما چنين اشخاصى وجود دارند . و همچنين است موضوع تله پاتى ، قرائت افكار و غيره . همچنين است موضوع خوابها و رؤياها . اينها جريانهايى است كه بر خلاف براهين معروف فلاسفه ، از راه آثارى كه مغاير با آثار مادى است ، به اثبات تجرد روح كمك مىكند .